“ရင္သားကင္ဆာ အတြက္ ပန္းေဂၚဖီစိမ္း”

 “ရင္သားကင္ဆာ အတြက္ ပန္းေဂၚဖီစိမ္း”

ပန္းေဂၚဖီစိမ္း စားသံုးျခင္းအားျဖင့္ ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္ပြားမႈ႕ကို ကာကြယ္မႈ႕ေပးႏိုင္သလို ကင္ဆာအျမစ္မ်ားျပန္႕ပြားမႈ႕ကိုလည္း ရပ္တန္႕ေစတယ္လို႕ သိပၸံပညာရွင္မ်ားက ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ေဆးဖက္ဝင္တဲ့ ပန္းေဂၚဖီစိမ္း မွာပါဝင္တဲ့ ဓာတုျဒပ္ေပါင္း တမ်ဳိးဟာ အသားပိုက်ဴမာဆဲလ္မ်ား ၾကီးထြားလာမႈ႕ကို တိုက္ခိုက္ႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။

ပန္းေဂၚဖီစိမ္းမွာ Sulforaphane ဆိုတဲ့ကင္ဆာကာကြယ္ေပးနိုင္တဲ့ဓာတုျဒပ္ေပါင္းဟာျမင့္မားစြာ ပါရွိေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ကင္ဆာဆဲလ္မ်ားျပန္႕ပြားမႈ႕ကို သတ္ပစ္ႏိုင္စြမ္းရွိပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ Michigan Comprehensive Cancer Centre တကၠသိုလ္မွ သိပၸံပညာရွင္မ်ားဟာ ၾကြက္ႏွင့္ အျခားဆဲလ္မ်ားကိုအသံုးျပဳျပီး ဓါတ္ခြဲခန္းမွာစမ္းသတ္ျခင္းမ်ားျပဳလုပ္မႈ႕မွာ ေအာင္ျမင္စြာျပီးဆံုးခဲ့ျပီျဖစ္ပါတယ္။ ပါေမာကၡ Duxin Sun က ရင္တုန္းက စမ္းသပ္ခဲ့မႈ႕ေတြမွာ Sulforaphane ဟာ ကင္ဆာေရာဂါအတြက္ ေကာင္းတယ္ဆိုတာကိုဘဲသိရွိခဲ့ရပါတယ္။

 အခုစမ္းသပ္မႈ႕မွာရရွိခဲ့တဲ့ ရလဒ္ကေတာ့ ရင္သားကင္ဆာရဲ႕ Summaryပင္မဆဲလ္မ်ား ျပန္႕ပြားမႈ႕ကို တားဆီးႏိုင္တယ္ဆိုတာကို သိရွိခဲ့ရတယ္လို႕ေျပာပါတယ္။ ပွ်မ္းမွ် ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း အဂၤလန္ႏိုင္ငံရွိ အမ်ဳိးသမီးမ်ားမွာ ၄၆ဝဝဝ ခန္႕ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ေနျပီး ၁၂ဝဝဝ ေလာက္ဟာလဲ ရင္သားကင္ဆာေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးေနၾကရပါတယ္။

လက္ရွိ ဓါတုကုထံုးမ်ားဟာလဲ ကင္ဆာရဲ႕ ပင္မဆလ္မ်ား ျပန္႔ပြားမႈ႕ကို မတားစီးႏိုင္သလို ဘာေၾကာင့္ ဒီေရာဂါျဖစ္လာရတယ္ဆိုတာလဲ အတိအက်မသိေသးဘူးလို႕ သုေတသီမ်ားက ေျပာပါတယ္။ သူတို႕ယံုၾကည္ထားတာကေတာ့ ကင္ဆာျဖစ္တဲ့ ပင္မဆလ္ေတြကို ဖယ္ထုတ္ျပီး ျပန္႕ပြားတဲ့အျမစ္မ်ားကို ထိန္းခ်ဴပ္ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႕ ယံုၾကည္ထားၾကပါတယ္။ ေလ့လာခ်က္မ်ားကေတာ့ ပန္းေဂၚဖီစိမ္း အတြင္းမွ Sulforaphane ဓာတုျဒပ္ေပါင္းကိုႏုတ္ယူျပီး ၾကြက္ ထဲသို႕ထိုးထဲ့ စမ္းသပ္ခဲ့တာဘဲျဖစ္ပါတယ္။ ရင္သားကင္ဆာမွ ဆဲလ္မ်ားကဲ့သို႕ေသာ ဆဲလ္မ်ားကိုယူျပီး စမ္းသပ္ၾကည့္တဲ့အခါမွာလဲ ျပန္႕ပြားၾကီးထြားတဲ့ ဆလ္အေရအတြက္ ေလ်ာ့က်သြားတာကိုေတြ႕ရတယ္လို႕ စမ္းသပ္မႈ႔မ်ားမွ သိရွိခဲ့ၾကရပါတယ္။

 sulforaphane ဓါတုျဒပ္ေပါင္းဟာ ကင္ဆာဆဲမ်ား ျပန္႕ပြားမႈ႕အေရအတြက္ကို ေလ်ာ့က်ေစသလို ဆိုးၾကိဳးအေနျဖင့္လဲ ပံုမွန္ ဆလ္မ်ားကို အနည္းငယ္ ထိခိုင္မႈ႕ရွိတယ္လို႕ တိုင္းတာသိခဲ့ရပါတယ္။ ရင္သားကင္ဆာ ေရာဂါခံစားေနရတဲ့ လူနာမ်ားနဲ႕ေတာ့ စမ္းသပ္ျခင္းမျပဳလုပ္ရေသးပါဘူး။ သို႕ေသာ္လည္း ေဝဒနာရွင္မ်ားကိုေတာ့ ပန္းေဂၚဖီစိမ္း စားၾကဖို႕ နဲ႕ ပန္းေဂၚဖီစိမ္းမွာပါတဲ့ sulforaphane ဓါတုျဒပ္ေပါင္းဟာ ကင္ဆာဆဲမ်ား ျပန္႕ပြားမႈ႕အေရအတြက္ကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေၾကာင္း အၾကံဥာဏ္ေပး ေျပာထားပါတယ္။

အရသာခါးေသာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ားကို လူေတြကသိပ္မၾကိဳက္ၾကပါဘူး။ အဲ့ဒီအထဲမွာ အေမရိကန္သမၼေဟာင္း George W. Bush လဲပါဝင္ပါတယ္။ သို႕ေသာ္ အရသာခါးေသာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ားဟာ က်န္းမာေရးအတြက္ မ်ားစြာအက်ဳိးရွိပါတယ္။

Read More

ကင္ဆာကို ကာကြယ္ႏုိင္ေၾကာင္း အတည္ျပဳထားသည့္ နည္းလမ္းမ်ား....

ကင္ဆာကို ကာကြယ္ႏုိင္ေၾကာင္း အတည္ျပဳထားသည့္ နည္းလမ္းမ်ား....

သိပၸံပညာရွင္ေတြက ကင္ဆာအမ်ားစုကို ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြကို မၾကာခင္ကမွ ေၾကညာ လုိက္ပါတယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို ထိန္းသိမ္းတာ၊ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္တာနဲ႔ ေဆးလိပ္ မေသာက္တာေတြဟာ
ကင္ဆာကို ကာကြယ္ဖို႔ အဓိက ေသာ့ခ်က္ေတြျဖစ္ၿပီး ေအာက္ပါေတြကို ျပဳလုပ္တာေၾကာင့္လည္း ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခကို သိသိသာသာ ေလွ်ာ့ခ် ႏိုင္တယ္လို႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက အႀကံေပးထားပါတယ္။

၁။ ေရာင္ရမ္းမႈေတြ မရွိေအာင္ ေရေသာက္ပါ

စိတ္ဖိစီးမႈေတြ တစ္ခ်ိန္လံုး ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ခႏၶာကုိယ္မွ ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ေရာင္ရမ္းမႈ ထုတ္လုပ္မႈ ၅၅ ရာခုိင္ႏႈန္းထိ ျမင့္တက္လာႏုိင္ပါတယ္။ ေန႔စဥ္ ေရရွစ္ခြက္ေလာက္ ေသာက္ေပးရင္ ေရာင္ရမ္းမႈကို
 ေျဖရွင္းႏိုင္ပါတယ္။ ေရဟာ ေရာင္ရမ္းမႈျဖစ္ေစတဲ့ ျဒပ္ေပါင္းေတြကို (သူတုိ႔က ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ဆဲလ္ေတြကို ဖ်က္ဆီးမႈ မျပဳလုပ္ႏိုင္ခင္မွာပဲ) ဖယ္ရွားေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဟာခ်ီဆင္ ကင္ဆာသုေတသန ဌာနမွ ေလ့လာမႈအရ ေရဓာတ္ျပည့္ဝေနတာေၾကာင့္ အူမႀကီးကင္ဆာ၊ သားျမတ္ကင္ဆာနဲ႔ ဆီးအိမ္ကင္ဆာ ျဖစ္ႏုိင္ေျခကို ၄၅ ရာခုိင္ႏႈန္းနဲ႔အထက္ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

၂။ သားျမတ္ကို ကာကြယ္ႏိုင္ေအာင္ ေနျခည္ႏုႏု ခံယူပါ

ေနေရာင္ျခည္နဲ႔ ေန႔စဥ္ မိနစ္ ၂၀ ခန္႔ ထိေတြ႕တာေၾကာင့္ သားျမတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၃၆ ရာခုိင္ႏႈန္းထိ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္တယ္လို႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သုေတသန ျပဳလုပ္အၿပီးမွာ ေဖာ္ထုတ္ လုိက္ပါတယ္။ ေနေရာင္ျခည္ (UV Light) ဟာ ခႏၶာကိုယ္မွ ကင္ဆာကို တုိက္ထုတ္ႏိုင္တဲ့ အာဟာရ ဗီတာမင္ဒီ ထုတ္လုပ္မႈကို ျမင့္မားေစႏိုင္ပါတယ္။ နံနက္ခင္းမွာ ေနေရာင္ျခည္ကုိ ခံယူရင္ အေရျပားအေနနဲ႔ ဆဲလ္ပ်က္စီးမႈေတြကို ျပန္လည္ ျပဳျပင္ႏိုင္စြမ္း အျမင့္ဆံုး အခ်ိန္ျဖစ္တာမုိ႔ အေရျပားကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခကိုလည္း ငါးဆအထိ ေလွ်ာ့ခ် ႏိုင္ပါတယ္။

Tip!

ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္ကို ထိန္းသိမ္းၿပီး ကင္ဆာျဖစ္ႏုိင္ေျခကို ေလွ်ာ့ခ်ပါ

ေသြးထဲမွာ သၾကားဓာတ္ေတြ ျမင့္တက္ေနတာဟာ ကင္ဆာႀကီးထြားမႈ အတြက္ ေလာင္စာ ျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္ကို တည္ၿငိမ္ေအာင္ ထားရွိတာဟာ အက်ိတ္ႀကီးထြားမႈကို ရပ္တန္႔ေစႏိုင္တဲ့အျပင္ ခုခံအားစနစ္ကိုလည္း ကင္ဆာဆဲလ္ေတြကို ဖ်က္ဆီး ႏိုင္ခ်ိန္ေပးဖုိ႔ အဓိက ေသာ့ခ်က္ပါလို႔ ဆုိပါတယ္။ ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္ တည္ၿငိမ္မႈရွိေအာင္ -

၁။ နံနက္တုိင္း အမွ်င္ဓာတ္မွီဝဲၿပီး ခႏၶာကိုယ္မွ သၾကားစုပ္ယူမႈကို ပိတ္ပင္ပါ။

၂။ သၾကားဓာတ္ (ကာဗုိဟုိက္ဒရိတ္) စုပ္ယူမႈ ေႏွးေကြးေအာင္ အစာစားတုိင္း ပ႐ုိတင္း (အသား၊ ဥ၊ ႏို႔၊ တုိဟူး) ပါဝင္ေအာင္ စားေပးပါ။

ေနေရာင္ျခည္နဲ႔ ထိေတြ႕မႈမရွိတဲ့ ေနရာေရာက္ေနရင္ ေန႔စဥ္ ဗီတာမင္ဒီ ၂၀၀၀ IU မွီဝဲႏိုင္ပါတယ္လုိ႔ သုေတသီေတြက ဆုိပါတယ္။

၃။ က်န္းမာေနေအာင္ ဟင္းခတ္ အေမႊးအႀကိဳင္ အသံုးျပဳပါ

ဇီရာေစ့အေျခာက္ လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တစ္ဝက္စာ ဒါမွမဟုတ္ ဇီရာ စားပြဲဇြန္း တစ္ဇြန္းစာကုိ ေန႔စဥ္ အသံုးျပဳတာေၾကာင့္ ကင္ဆာကို တြန္းလွန္ႏိုင္တဲ့ ခုခံဆဲလ္ေတြ ထုတ္လုပ္ႏိုင္ေအာင္ လႈံ႕ေဆာ္မႈေပးၿပီး ကင္ဆာဆဲလ္ ႀကီးထြားမႈကို ပိတ္ပင္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေန႔စဥ္ ၾကက္သြန္ျဖဴတစ္ဥ စားသံုးတာေၾကာင့္ အစာေျခစနစ္အတြင္း ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၃၀ ရာခုိင္ႏႈန္းထိ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါတယ္။ ၾကက္သြန္ျဖဴမွာ ပါဝင္တဲ့ ဆာလဖာကြန္ေပါင္းေတြက သင္ရဲ႕ ခုခံအားစနစ္မွ မသကၤာစရာ ဆဲလ္ေတြကို ဖ်က္ဆီးႏုိင္စြမ္းရည္ ျမႇင့္တင္ေပးႏိုင္လုိ႔ပါလုိ႔ ကယ္လီဖုိးနီးယားမွ သုေတသီေတြက ေျပာပါတယ္။

Tip! အာလူးေၾကာ္ကို ေရွာင္ပါ

အာလူးလုိမ်ဳိး ကစီမ်ားတဲ့ အစာကို အပူခ်ိန္ျမင့္မားစြာနဲ႔ ေၾကာ္ေလွာ္ခဲ့ရင္ ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ျဒပ္ေပါင္းေတြ ထြက္လာတာမုိ႔ အာလူးေၾကာ္လုိမ်ဳိး အစာေတြကို ေရွာင္ရမယ္လုိ႔ WHO က သတိေပးထားပါတယ္။

၄။ ပ်က္ျပယ္ေအာင္ စေတာ္ဘယ္ရီသီး စားပါ

စေတာ္ဘယ္ရီသီးမွာ မ်ားစြာပါဝင္တဲ့ အပင္ျဒပ္ေပါင္း Ellagic Acid ေတြဟာ အစာအိမ္နဲ႔ အူလမ္းေၾကာင္း စနစ္ရဲ႕ အေျမႇးပါးအတြင္း ေပ်ာ္ဝင္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ပစၥည္းနဲ႔ အဆိပ္ အေတာက္ေတြေၾကာင့္ ပ်က္စီးႏုိင္ေျခကို ၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္းထိ ကာကြယ္ ႏိုင္တယ္လုိ႔ ကန္တက္ကီ တကၠသုိလ္မွ သုေတသီေတြက ဆုိပါတယ္။

၅။ ေလထုသန္႔စင္ေအာင္ သန္႔ရွင္းေရးသံုး ပစၥည္းေတြကို သတိထားသံုးပါ

အနံ႔အသက္ပါတဲ့ အဝတ္ေလွ်ာ္ ဆပ္ျပာမႈန္႔ေတြမွာ ကင္ဆာျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ ျဒပ္ေပါင္း ႏွစ္မ်ဳိး ပါဝင္တယ္လုိ႔ ဝါရွင္တန္ တကၠသုိလ္မွ ေလ့လာမႈအရ သိရပါတယ္။ အနံ႔အသက္ မပါဝင္တဲ့ သန္႔ရွင္းေရးသံုး ပစၥည္းေတြကို ေျပာင္းသံုးတာေၾကာင့္ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခဟာလည္း အလုိအေလ်ာက္ က်ဆင္း သြားႏိုင္တယ္လုိ႔ သုေတသီေတြက ဆုိပါတယ္။

၆။ ခုခံအားစနစ္ ျမင့္တက္ေအာင္ မိတ္ေဆြ အေပါင္းအသင္းထားပါ

သင္ရဲ႕မိတ္ေဆြရင္းေတြနဲ႔ အခ်ိန္ယူၿပီး ေတြ႕ဆံုတာေၾကာင့္ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခ ငါးဆထိ ေလွ်ာ့ခ် ႏိုင္တယ္လုိ႔ ၾသစေၾတးလ်မွ သုေတသီေတြက ဆုိပါတယ္။ မိတ္ေဆြ ဒါမွမဟုတ္ မိသားစုေတြနဲ႔ ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ေနတတ္သူေတြဟာ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ က်ဆင္းတာေၾကာင့္ ခုခံအားစနစ္ သန္မာၿပီး က်န္းမာေရးလည္း ပိုေကာင္းမြန္တယ္လုိ႔ သုေတသီေတြက ဆုိပါတယ္။

-------------------------------

ေဒါက္တာခင္မုိးမုိး

By Good Health

Read More

ေငြက်ပ္ သိန္း ၁၅၀ မွ ၂၀၀ ၀န္းက်င္ ကုန္က်ႏိုင္သည့္ အတြင္းနားတု အစားထိုးခြဲစိတ္မႈကို ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္ေတာ့မည္

အတြင္းနားတု ခြဲစိတ္မႈကို ေငြက်ပ္သိန္း ၁၅၀ မွ ၂၀၀ ကုန္က်ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ခြဲစိတ္ႏိုင္ေတာ့မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လည္ေခ်ာင္း အထူးကုေဆး႐ံု (ရန္ကုန္)မွ သတင္းရရွိပါသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလအတြင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ အတြင္း နားတုအစားထိုးခြဲစိတ္ျခင္းကို ဂ်ာမနီ ႏိုင္ငံရွိ Med Aid Germany အဖြဲ႕မွ ဆရာ၀န္မ်ားႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လည္ေခ်ာင္းအထူးကု ဆရာ၀န္မ်ားပူးေပါင္းကာ လူနာ ငါးဦးအား ေအာင္ျမင္စြာခြဲစိတ္ေပး ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
ခြဲစိတ္ရာမွာ အသံုးျပဳရမယ့္ စက္ေတြက ေရာက္ရွိေတာ့မွာပါ။ ဒါေပမဲ့ အတြင္းနားတုစက္ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မရွိေသးပါဘူး။ ခြဲစိတ္မႈခံယူမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္၀ယ္ယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္ . . .

“ဒီနားတု အစားထိုးခြဲစိတ္မႈက ႏိုင္ငံတကာမွာျပဳလုပ္ေနတာ ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုေက်ာ္ေနပါၿပီ။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွာေတာ့ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာ ပထမဦး ဆံုးလုပ္ႏိုင္ခဲ့တယ္။ ပထမအႀကိမ္ ခြဲစိတ္မႈလုပ္တုန္းကေတာ့ ဂ်ာမနီက ဆရာ၀န္ေတြက အဓိကခြဲစိတ္ေပးၿပီး ဒီကဆရာ၀န္ေတြကို တိုက္႐ိုက္ျပန္ သင္ၾကားေပးတဲ့ သေဘာဆိုေတာ့ လူနာအမ်ားႀကီး မခြဲစိတ္ေပးႏိုင္ဘူး။ အခုေတာ့ အတြင္းနားတု ခြဲစိတ္မႈကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာတင္ ျပဳလုပ္လို႔ရပါၿပီ။ နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လည္ေခ်ာင္းအထူးကု ေဆး႐ံု(ရန္ကုန္)ကို ဆက္သြယ္ႏိုင္ပါတယ္” ဟု နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လည္ေခ်ာင္း ေဆး႐ံု(ရန္ကုန္)မွ ပါေမာကၡ ဌာနမွဴးေဒါက္တာဦးသိန္းထြန္း က ေျပာျပခဲ့သည္။

ထိုသို႔ ပထမအႀကိမ္အတြင္း နားတုခြဲစိတ္မႈတြင္ လိုအပ္သည့္ ခြဲစိတ္ခန္းသံုး ပစၥည္းမ်ားကို ျမန္မာစားဖိုမွဴးမ်ား အသင္း၏ စီစဥ္မႈျဖင့္ ဂ်ာမနီ ႏုိင္ငံမွ ငွားရမ္း အသံုးျပဳခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။ ယခု ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ႏွစ္ဆန္းပိုင္းတြင္ အဆိုပါ ခြဲစိတ္ခန္းသံုးကိရိယာမ်ားကို ျမန္မာစားဖိုမွဴးမ်ားအသင္းမွ လွဴဒါန္းမႈျဖင့္ ေရာက္ရွိေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရပါသည္။

“ခြဲစိတ္ရာမွာ အသံုးျပဳရမယ့္ စက္ေတြက ေရာက္ရွိေတာ့မွာပါ။ ဒါေပမဲ့ အတြင္းနားတုစက္ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မရွိေသးပါဘူး။ ခြဲစိတ္မႈခံယူမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္၀ယ္ယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ခန္႔မွန္း က်ပ္သိန္း ၁၅၀ ကေန ၂၀၀ ေလာက္ ကုန္က်ႏိုင္ပါတယ္”ဟု ေဒါက္တာဦးသိန္းထြန္းက ဆက္လက္ ေျပာျပခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ပထမဦးဆံုး အတြင္းနားတု အစားထိုးခြဲစိတ္မႈေၾကာင့္ အသက္ ၇၈ ႏွစ္မွ ၁၄ ႏွစ္ရွိ လူနာငါးဦးအၾကား အာ႐ံုျပန္လည္ရရွိခဲ့ၾကေၾကာင္း သိရသည္။

news-eleven.com

Read More

ျမန္မာႏုိင္ငံ က်န္းမာေရးဆုိင္ရာ သုေတသနညီလာခံ (၂၀၁၁) တြင္ သုေတသန စာတမ္းေပါင္း ၇၃ ေစာင္ ဖတ္ၾကားတင္သြင္း

၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ သုေတသနညီလာခံ ကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၉ ရက္ ေန႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေဆးသုေတသန ဦးစီးဌာန (ေအာက္ျမန္မာျပည္) တြင္ က်င္းပခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ညီလာခံကို ဇန္န၀ါရီလ ၁၃ ေန႔အထိ က်င္းပမည္ျဖစ္ၿပီး သုေတ သနစာတမ္း ၇၃ ေစာင္၊ ပိုစတာ ၂၄ ေစာင္ ဖတ္ၾကား တင္သြင္းသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံမွသုေတ သီပညာရွင္မ်ားလည္း ပါ၀င္ေဆြးေႏြးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

သုေတသနစာတမ္းမ်ားအျပင္ ေခတ္မီခြဲစိတ္မႈႏွင့္ ပံုရိပ္ေဖာ္မႈနည္း ပညာ၊ က်န္းမာေရးမူ၀ါဒႏွင့္ သုေတ သန၏အခန္းက႑၊ ခံတြင္းက်န္းမာေရး၊ ကင္ဆာေရာဂါ၊ ဓာတ္ခြဲခန္း အတြင္း ဇီ၀လံုျခံဳမႈက်င့္စဥ္၊ သုေတ သနက်င့္၀တ္၊ အ၀လြန္ေရာဂါ၊ ပဋိဇီ၀ေဆးမ်ား၏ေရာဂါ ယဥ္ပါးလာျခင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား စသည့္ေခါင္းစဥ္မ်ားျဖင့္ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲမ်ားလည္း ပါ၀င္မည္ျဖစ္သည္။

ေဆးႏွင့္ေဆးပစၥည္းမ်ား၊ ဓာတ္ခြဲခန္းသံုးပစၥည္းမ်ား၊ ဓာတုပစၥည္း ေရာင္း၀ယ္ေရး ကုမၸဏီႀကီးမ်ားမွ ျပခန္းေပါင္း ၂၄ ခန္း ပါ၀င္ျပသခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ညီလာခံတြင္ ဖတ္ၾကားတင္သြင္းခဲ႔သည့္ စာတမ္းမ်ားႏွင့္ ပိုစတာမ်ားထဲမွ အေကာင္းဆံုးပိုစတာဆု၊ အေကာင္းဆံုး အေျခခံသုေတသန စာတမ္းဆု၊ အေကာင္းဆံုး လက္ေတြ႕ အသံုးခ် သုေတသနစာတမ္းဆု၊ အေကာင္းဆံုး က်န္းမာေရးစနစ္ သုေတသနဆု စသည့္ဆုမ်ားကို ခ်ီးျမႇင့္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ သုေတသနညီလာခံ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ သုေတသနစာတမ္းေပါင္း ၉၄ ေစာင္ႏွင့္ ပိုစတာ ၂၀ တို႔ကို ဖတ္ၾကား တင္သြင္းခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

news-eleven.com

Read More

ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးတြင္ အစိုးရမ်ား၏ အခန္းက႑

"ျပည္သူတို႔၏က်န္းမာေရးနွင္႔လံုၿခံဳေရးကိုကာကြယ္ရန္၊ထိန္းသိမ္းရန္နွင္႔ျမွင္႔တင္ရန္အစိုးရအဆင့္ဆင့္(ျပည္ေထာင္စု၊လူမ်ိဳးစု၊တိုင္းေဒသ၊ျပည္နယ္ေဒသ)တြင္အသီးသီးတာ၀န္ရိွသည္”။ (Gostin, 2000, 2002)

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္ဒီမိုကေရစီ၏ပင္ကိုမူလသေဘာအရဆိုလွ်င္ပင္နိုင္ငံသားတို႔၏က်န္းမာေရးတြင္အစိုးရ၏တာ၀န္ရိွမႈကအတိုင္းအတာတစ္ခုအထိရပ္တည္ေနသည္။က်န္းမာေရးအရာထမ္းမ်ားကိုျပည္သူတို႔ကတိုက္ရိုက္ေရြးခ်ယ္ျခင္း၊သို႔မဟုတ္ျပည္သူတို႔ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ထားသည္႔ကိုယ္စားလွယ္မ်ားထဲမွေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားျခင္းျပဳရသည္။သို႔အတြက္ေၾကာင္႔ပင္နိုင္ငံသားတို႔ကမိမိတုိ႔၏က်န္းမာေရးကိုအေလးထားသည့္နည္းတူ၊က်န္းမာေရးအရာထမ္းတို႔ကလည္းျပည္သူတို႔၏က်န္းမာေရးအတြက္အစိုးရ၏တာ၀န္ရိွမႈကိုအေလးထားသည္။ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးကိုအစိုးရကေစာင့္ၾကပ္ၾကည႔္ရႈနိုင္စြမ္း၊လိုအပ္ပါကဥပေဒမ်ား၊စည္းကမ္းမ်ား၊မူမ်ားခ်မွတ္ျခင္း၊က်န္းမာေရးအတြက္နိုင္ငံဘ႑ာေငြပိုမိုခြဲေ၀သံုးနိုင္ေစျခင္းမ်ားကိုအေလးထားေဆာင္ရြက္ကာျပည္သူတို႔၏က်န္းမာေရးကိုလံုၿခံဳစိတ္ခ်မႈရိွေအာင္မျဖစ္မေနႀကိဳစားမႈျပဳၾကသည္။"

National Academy of Sciences မွ 2002 ခုနွစ္ကထုတ္ေ၀ေသာ The Future of the Public's Health in The 21st Century စာအုပ္ထဲမွ The Role of Governments in Public Health အပိုင္းတစ္ခု ဘာသာျပန္လိုက္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

Related Posts :

Health policy

• just a few samples
• For better tomorrow
• က်န္းမာေရးႏွင့္လံုျခံဳေရး
• Legal protection of patients with mental illness
• Light Bulb & Candle
• Pro-Choice vs. Pro-Life
• Mexico City Policy
• NGOs and their Participation and Involvement in PHC Activities of Myanmar !

Posted by Dr. Yi Yi Win

Public Health in Myanmar

Read More

အိပ္မေပ်ာ္ရင္ ဘာေတြ လုပ္ၾက သလဲ

ကြ်ႏု္ပ္တို့ အမ်ားစု သည္ ညအိပ္မ ေပ်ာ္ေသာ အခါ နည္းလမ္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ထဲမွ တစ္ခု မဟုတ္၊ တစ္ခုကို စမ္းသပ္ ျပဳလုပ္ ၾကသည္။ သို့ရာ တြင္ ေအာက္ တြင္ေဖာ္ ျပမည္႕ နည္းလမ္း မ်ားမွာ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း ကို ပိုမိုဆိုး ဝါးေစေၾကာင္း သိရွိႏိုင္ရန္ ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

(၁) အိပ္ေပ်ာ္ရန္ ႀကိဳးစားျခင္း

အိပ္ေပ်ာ္မိေစရန္ အသိစိတ္ႏွင္႕ သတိထား၍ ႀကိဳးစားေနျခင္းသည္ အိပ္ မေပ်ာ္ေအာင္ လုပ္ေနသကဲ႕သို့ပင္ရွိေနေခ် သည္။ အတင္းႀကိတ္မွိတ္၍ ႀကိဳးပမ္းအား ထုတ္ေနမည္႕အစားစိတ္ကို ေလ်ာ႕၍ မိမိ ကိုယ္ကိုသာ သက္ေတာင္႕သက္သာျဖစ္ ေအာင္ျပဳလုပ္ပါ။

(၂) မီးဖြင္႕အိပ္ျခင္း

ညအိပ္မေပ်ာ္ေသာအခါ ငိုက္ျမည္း လာေစရန္ ကြ်ႏု္ပ္တို့ မီးဖြင္႕၍ စာဖတ္ ျခင္း၊ တီဗြီၾကည္႕ျခင္းစသည္တို့ကို ျပဳ လုပ္ေလ႕ရွိသည္။ ခႏၶာကိုယ္မွဆဲလ္မ်ား သည္ အလင္းေရာင္ႏွင္႕ ထိေတြ႔ေသာအခါ အလုပ္လုပ္ၾက၍ လူကိုပါ ႏိုးၾကားေစ သည္။ ထို့ေၾကာင္႕ ေန့ဘက္ထက္ ညဘက္ အိပ္လွ်င္ ပို၍အိပ္ေရးဝေနရျခင္းျဖစ္သည္။

(၃) အရက္ေသာက္ျခင္း

အရက္ေသာက္လွ်င္ စားဝင္၊ အိပ္ ေပ်ာ္ေစသည္ဟု ဆိုၾကပါသည္။ ဤသည္ မွာ အတိုင္းအတာတစ္ခုထိသာ မွန္ကန္ ေလသည္။ အရက္မူး၍ အိပ္ေပ်ာ္သြား ေသာ္လည္း ကြ်ႏု္ပ္တို့ အိပ္ေနစဥ္ ခႏၶာ ကိုယ္မွ အရက္ကို ေခ်ဖ်က္ေသာအခါ ႐ုတ္တရက္ပင္ အိပ္ရာမွ ႏိုးတက္သည္။ အထူးသျဖင္႕ မြန္းလြဲႏွင္႕ ညေန၊ ညပိုင္း ေသာက္လွ်င္ပိုျဖစ္တတ္သည္။

(၄) အိပ္ေဆးေသာက္ျခင္း

အိပ္ေဆးေသာက္လွ်င္ အိပ္ေပ်ာ္ ေစ မည္ဟု ကြ်ႏု္ပ္တို့ ယူဆခဲ႕သည္မွာ ဆယ္ စုႏွစ္ တစ္စုစာခန့္ပင္ ရွိေပလိမ္႕မည္။ သို့ရာတြင္ ゞင္းတို့သည္ လူကိုေလးလံ ထိုင္းမိႈင္းသြားေစသည္မွအပ အိပ္စက္မႈ ကို တိုးျမႇင္႕ေပးႏိုင္သည္ဟူ၍ မေတြ႔ရွိရ ေပ။ ထို့ေၾကာင္႕ အိပ္ေဆးေသာက္မည္႕ အစား ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈျပဳလုပ္သည္ ကပင္ ပိုမိုအက်ိဳးမ်ားေစေပလိမ္႕မည္။

(၅) အိပ္မေပ်ာ္ဘဲ အိပ္ရာထဲ တြင္ ေနျခင္း

အိပ္မေပ်ာ္လွ်င္ အိပ္ရာထဲတြင္ပင္ ဆက္လက္ေန၍ အိပ္ရန္ႀကိဳးစားသင္႕ သည္။ အနည္းဆံုး အိပ္မေပ်ာ္သည္႕တိုင္ အနားရသည္ဟု ကြ်ႏု္ပ္တို့ ထင္ဖူးခဲ႕ၾက မည္။ သို့ရာတြင္ ဤသို့ျပဳလုပ္ဖန္မ်ားလာ ပါက အိပ္ရာထဲေရာက္တိုင္းအပိ္မေပ်ာ္ သည္အေျခအေနကိုပင္ ဆိုက္ကပ္ႏိုင္ ေၾကာင္းေလ႕လာေတြ႔ရွိရသည္။ ထို့ ေၾကာင္႕ အိပ္ခ်င္လာမွသာ အိပ္ရာထဲဝင္ ပါ။ အိပ္မေပ်ာ္လွ်င္ အိပ္ရာမွ ထ၍ စိတ္ ေျပလက္ေပ်ာက္စိတ္ေလ်ာ႕၍ေနပါ။

(၆)အိပ္မက္မက္ျခင္း

အိပ္မက္၊ မက္ျခင္းသည္ ကြ်ႏု္ပ္ တို့ ေတြ႔ျမင္၊ ၾကားသိ၊ ႀကံဳဆံုခဲ႕ေသာ အျဖစ္အပ်က္မ်ားကို ဦးေႏွာက္မွ မွတ္ သားထား၍အိပ္ေနစဥ္တြင္ ဟိုမွတစ္စ ဒီမွတစ္စ ျပန့္က်ဲေနေသာမွတ္Óဏ္မ်ား စုေဝးပံုေပၚလာျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ အိပ္ မက္ကိုႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ၿခိဳက္အိပ္ေပ်ာ္စဥ္ မက္တတ္သည္ဟုယူဆရေသာ္လည္း အိပ္ မက္မက္ျခင္းသည္ ဦးေႏွာက္ဆဲလ္မ်ား အလုပ္လုပ္ေနရေသာေၾကာင္႕ အိပ္ေရး မဝတတ္ေခ်။

(၇) အိပ္မက္ဆိုးမ်ား

အိပ္မက္ဆိုးမ်ားမက္၍ လန့္ႏိုးလွ်င္ ထိုအိပ္မက္အေၾကာင္းကို ျပန္လည္စဥ္း စား၍ ေၾကာက္လန့္တုန္လႈပ္ေနလွ်င္ ပို ၍ အိပ္မေပ်ာ္ေစသည္မွအပ ဘာမွ် ထူး ျခားမည္မဟုတ္ေခ်။ ထို့ေၾကာင္႕ အိပ္မက္ ဆိုးမက္လွ်င္ ေရေသာက္၍ စိတ္ၿငိမ္ ေအာင္လုပ္ပါ။ အိပ္မက္အေၾကာင္းကို ေခါင္းထဲမွ ထုတ္၍ သာယာဖြယ္အ ေၾကာင္းအခ်င္းအရာမ်ားကိုသာစဥ္းစားပါ။ မတတ္ႏိုင္လွ်င္ မိသားစုဝင္တစ္ဦးႏွင္႕ အတူ သြားအိပ္ပါ။

(၈) အစားအေသာက္

အိပ္ရာဝင္ခ်ိန္ႏွင္႕ မနီးမေဝးတြင္ ကဖင္းပါေသာ ေဖ်ာ္ရည္ (ဥပမာ- ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္) ေသာက္ျခင္း၊ အစာမ်ား မ်ားစားျခင္းတို့သည္ အိပ္စက္ျခင္းကို ေႏွာင္႕ေႏွးေစသည္။

(၉) ေန့ဘက္အိပ္စက္ျခင္း

ေန့ဘက္အအိပ္မ်ားသြားလွ်င္ ည ဘက္အိပ္မေပ်ာ္တတ္ေခ်။ အေကာင္းဆံုး မွာ ေန့ခင္းေန့လည္ ၁ နာရီ၊ ၂ နာရီ မွ်သာအိပ္စက္သင္႕သည္။

(၁၀) ပိတ္ရက္တြင္အိပ္ျခင္း

တစ္ပတ္လံုးအိပ္ေရးပ်က္ခဲ႕သမွ်ကို စေန၊ တနဂၤေႏြတြင္ စုေပါင္း၍ အတိုး ခ်ကာအိပ္စက္ျခင္းသည္အိပ္၍ေကာင္း ေသာ္လည္းကြ်ႏု္ပ္တို့ခႏၶာကိုယ္၏ ေန့ည ႏွင္႕rhythm မွတ္သားမႈကို ပ်က္ျပားေစ သည္။

စႏၵီ (ေဆး-၂)

Read More

ေအာ႕အန္ျခင္း (VOMITING)

ေမး-ေအာ႕အန္တယ္ဆိုတာဘာ ေၾကာင္႕ျဖစ္ရတာပါလဲ။

ေျဖ-အန္တာဟာ ႏွစ္မ်ိဳး ရွိပါတယ္။ အစာအိမ္ အူ လမ္းေၾကာင္း ထဲက မေကာင္း တာေတြ ကိုျပန္ စြန့္ထုတ္ တဲ႕ေကာင္းတဲ႕ အန္ ျခင္းရွိသလို အတြင္းေရာဂါတစ္ခုခုေၾကာင္႕ ျပန္အန္ထုတ္တဲ႕မေကာင္းတဲ႕ အေၾကာင္း လည္းရွိပါတယ္။ ဒီလိုအန္ဖို့ရာကို ဦး ေႏွာက္ထဲမွာရွိတဲ႕ MEDULLA ဆိုတဲ႕ အဂၤါေတြမွာအန္ျခင္းကိုျဖစ္ေစတဲ႕ ဗဟို ဌာနနဲ့ ေလလမ္းေၾကာင္း သြားရည္ ထြက္ ျခင္း၊ ေသြးေၾကာႏႈန္းမ်ား ကိုထိန္းခ်ဳပ္ထား ျခင္း စတာေတြနဲ့ ဆက္စပ္မႈရွိေနပါတယ္။

ေ မး-ဘယ္လိုအေျခအေနမွာေအာ႕ အန္ျခင္းျဖစ္ရပါသလဲ။

ေျဖ- လိႈင္းမူးတာတို့ ကားမူးတာတို့ ျဖစ္တဲ႕Motion Sickness ေဆးဝါး ေသာက္သံုးလိုျဖစ္တဲ႕ အန္ျခင္း၊ ကင္ဆာ ေဆးေၾကာင္႕ျဖစ္တဲ႕အန္ျခင္း၊ ေမ႕ေဆးေပး လိုက္လို့အန္ျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ေအာ႕အန္ျခင္း၊ နားေရာဂါေၾကာင္႕ျဖစ္တဲ႕ အန္ျခင္းစတဲ႕အေၾကာင္းမ်ားစြာရွိပါတယ္။ ဝမ္းထဲကတစ္ခုခုမေကာင္ရင္ အန္ထုတ္ တာမ်ိဳးေတြျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ေမး-လိႈင္းမူးကားမူးျဖစ္တဲ႕ အန္ျခင္း ကိုဘယ္လိုကာကြယ္သင္႕သလဲ။

ေျဖ-အဲဒီလိုျဖစ္ရတာနားထဲမွာရွိတဲ႕ VESTIBULAR APPARATUS ကိုလံႈ႔ ေဆာ္မႈျပင္းထန္တဲ႕အတြက္ေၾကာင္႕ျဖစ္ ရပါတယ္။ အစာေတြကိုမ်ားမ်ားစားထား ရင္ပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ခရီးမထြက္ခင္ ၁ နာရီႀကိဳတင္ၿပီး အအန္ေပ်ာက္ေဆး ကိုေသာက္ထားရင္ (၇၀) ရာခိုင္ႏႈန္းအန္ တာမျဖစ္ေတာ႕ပါ။ အန္တာစေနတဲ႕အခ်ိန္ မွာ ေသာက္ရင္အက်ိဳးမရွိပါ။ CINNARIZINE, CYCLTZINE PRO METHAZINE, DIMENHYDRINATE စတဲ႕ေဆးေတြကိုသံုးႏိုင္ပါ တယ္။ အေရးေပၚျဖစ္လွ်င္ အသားေဆး၊ အေရျပားေအာကထိုးေဆးစတာေတြကို သံုးပါတယ္။

ေမး-ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ေအာ႕အန္ ျခင္းကိုဘယ္လိုကာကြယ္ရပါသလဲ။

ေျဖ-ကိုယ္ဝန္ (၁၀-၁၁) ပတ္မွာ အဆိုးဆံုးျဖစ္တတ္ၿပီး (၁၃-၁၄) ပတ္ေလာက္မွာျပန္ေလ်ာ႕သြားတတ္ပါ တယ္။ ပ်ိဳ႔႐ံုသက္သက္ဆိုရင္ ကုသဖို့ မလိုေပမဲ႕ပိုဆိုးလာရင္ကုသမႈေပးရပါတယ္။ မနက္အိပ္ရာမထခင္မွာ အစာစားဖို့လိုပါ တယ္။ Promethazine ေဆးတိုက္ႏိုင္ပါ တယ္။ သိပ္ၿပီးအန္လာမယ္၊ အစာလည္း မစားေတာ႕ရင္ အဟာရဓာတ္ခ်ိဳ႔တဲ႕လာ တတ္တဲ႕အတြက္ အေၾကာေဆးထိုးတာတို့ ခ်ိတ္တာတို့လုပ္ဖို့လိုပါတယ္။

ေမး-ဘယ္လိုေဆးဝါးေတြက အန္ ျခင္းကိုျဖစ္ေစပါသလဲ

ေျဖ-ပိုးသတ္ေဆး။ မူးယစ္ေစတတ္ တဲ႕ေဆး DIGOXIN လံုးေဆး၊ ကင္ ဆာေဆးနဲ႔ NSAID လို့ေခၚတဲ႕စတီး႐ြိဳက္ မပါတဲ႕ အေရာင္က်အကိုက္ခဲေပ်ာက္ ေဆးေတြျဖစ္ပါတယ္။

ေမး-တစ္ျခားဘယ္လိုအေျခအေန ေတြမွာေရာ ေအာ႕အန္ျခင္းျဖစ္တတ္ပါ သလဲ။

ေျဖ-ဦးေႏွာက္အေျမႇးပါးေရာင္ေရာဂါ၊ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳအဆိပ္ တက္ျခင္း၊ ေသြးထဲမွာ ယူရီးယားဓာတ္ မ်ားေနျခင္း၊ ျပင္းထန္စြာနာက်င္ျခင္း (ဥပမာ-ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းျခင္း) အရက္မူးလြန္ျခင္း၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ အူ အတက္ေရာင္ေရာဂါ၊ သည္းေျခအိတ္ ေရာင္ေရာဂါ၊ မုန့္ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ေရာဂါ၊ အူ လမ္းေၾကာင္းပိတ္ေရာဂါ အစာအိမ္အနာ၊ အစာအိမ္ကင္ဆာ၊ အသည္းေရာင္ေရာဂါ၊ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုးဝင္ျခင္းစတာေတြမွာ လည္း ေအာ႕အန္တတ္ပါတယ္။

ေမး-ဦးေခါင္းထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူ ေတြမွာ ေအာ႕အန္တတ္ပါသလား။

ေျဖ-ဦးေခါင္းဒဏ္ရာမျပင္းထန္ရင္ ေတာ႕မအန္တတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ႕ ဒဏ္ရာ ျပင္းထန္လို့ ဦးေခါင္းထဲမွာ ေသြးယိုစီးေန ၿပီဆိုရင္ အန္တတ္ပါတယ္။ ႐ိုး႐ိုးတစ္ျခား အေၾကာင္းေၾကာင္႕ အန္တဲ႕ပံုစံနဲ့ေတာ႕ မတူပါဘူး။ သူက ထိုးထို္းၿပီးအန္ျခင္းသ (PROJECTILE VOMITING) ျဖစ္ပါ တယ္။ ဒါေၾကာင္႕ဦးေခါင္းဒဏ္ရာရွိသူေတြ ကို ထိုးအန္ျခင္းျဖစ္လွ်င္ ေဆး႐ံုကို ခ်က္ ခ်င္းျပန္လာျပပါဆိုတာကို ဆရာဝန္ေတြ က လူနာေတြကို မွာၾကားရျခင္းျဖစ္ပါ တယ္။

ေမး-ေမ႕ေဆးထံုေဆးေပးေတာ႕မဲ႕လူ နာေတြကို ႀကိဳတင္ၿပီး အစာမစားဖို့လုပ္ ၾကပါတယ္။ အဲဒါကိုသိလိုပါတယ္။

ေျဖ-ေမ႕ေဆး၊ ထံုေဆးေတြက ပ်ိဳ႔ ျခင္း၊ အန္ျခင္းျဖစ္ေစတတ္တာရယ္။ မူးေဝျခင္းျဖစ္ေစတတ္တာရယ္ေၾကာင္႕ ေမ႕ေဆး၊ ထံုေဆးမေပးခင္ႀကိဳတင္ၿပီး အစားအေသာက္ျဖတ္ထားဖို့လိုပါတယ္။ ခြဲစိတ္ေနတုန္းေအာ႕အန္ရင္ ပက္လက္ အေနအထားကျဖစ္ေနတဲ႕အန္ဖက္ဆိုၿပီး ေလလမ္းေၾကာင္းပိတ္ေသေစတတ္ပါ တယ္။

ေမး-သတိလစ္ေနတဲ႕သူ (အရက္ ေၾကာင္႕ျဖစ္ျဖစ္၊ ေရာဂါေၾကာင္႕ျဖစ္ျဖစ္၊ ေအာ႕အန္ေနရင္ဘယ္လိုလုပ္သင္႕ပါသလဲ)

ေျဖ-သတိလစ္ေနတဲ႕သူျဖစ္တဲ႕အ တြက္လူနာကိုေဘးဘက္သို့ေဆာင္းၿပီး ေခါင္းကို အနိမ္႕ပိုင္းမွာထားၿပီး ျခင္း (ေခါင္းအံုးျဖင္႕မအံုးရ) ျဖင္႕ အန္ဖက္ေတြ ေလလမ္းေၾကာင္းထဲမဝင္ေအာင္ကာကြယ္ ထားရပါမယ္။

ေအးကမၻာ ေဒါက္တာခ်စ္

Read More

တုပ္ေကြး (Flu) ေရာဂါအား သက္သာေစႏိုင္ေသာ ငံုေဆးအသစ္

အေအးမိႏွာေစး ကိုေပ်ာက္ကင္း ေအာင္ ကုသလို့ မရေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ႕ တာရွည္ မခံစား ရေအာင္ သက္သာေစတဲ႕ နည္းေတြ ရွိေနပါတယ္။ အေနာက္ ဩစေၾတးလ် တကၠသိုလ္ ႀကီး တစ္ခုက သုေတသန ပညာရွင္ေတြက တုပ္ေကြးေရာဂါကူးစက္လွ်င္ သက္သာေစ ႏိုင္တဲ႕ နည္းလမ္းေတြကို ရွာေဖြေတြ႔ရွိ ထားပါတယ္။

ငံုေဆး ( lozenge) တစ္မ်ိဳး မွာ အင္တာဖရြန္အယ္(လ္)ဖာ interferon alpha လို့ေခၚတဲ႕ ပ႐ိုတိန္းအနည္း ငယ္ပါဝင္ေစၿပီး ယင္းက ခႏၶာကိုယ္ရဲ႔ ခုခံမႈစနစ္ကို ႏိႈးဆြေပးႏိုင္တယ္။ ဒါက နည္းပညာတိုးတက္မႈအရ ေခတ္မွီစမ္း သပ္မႈတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီငံုေဆးက တုပ္ ေကြးေရာဂါကူးစက္မႈကို အကာအကြယ္ ေပးႏိုင္ေသာ္လည္း ျဖစ္လာတဲ႕ ေဝဒနာ လကၡဏာမ်ားကိုေတာ႕ သက္သာသြားေစ တာအမွန္ပါပဲ။ ဒီငံုေဆးက ကာကြယ္ေဆး (vaccine) လိုမဟုတ္ပဲ အေအးမိႏွာေစးနဲ့ တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္(စ္) အမ်ိဳးအစားအားလံုး လိုလိုအေပၚမွာ သက္ေရာက္မႈရွိမွာျဖစ္ၿပီး ေနာက္ႏွစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ေဆးဆိုင္က ေကာင္တာေတြမွာ အလြယ္တကူဝယ္ယူ ရရွိႏိုင္ေတာ႕မယ္လို့ ဇီဝေဗဒနဲ့ ခုခံမႈစနစ္ ဆိုင္ရာဌာနမွဴးပေရာ္ဖက္ဆာ မင္ဖရက္က ေျပာၾကားခဲ႕ပါတယ္။

တုပ္ေကြးေရာဂါအားသက္သာေစႏိုင္ ေသာ အေျခခံအခ်က္မ်ား

အေကာင္းဆံုးကာကြယ္နည္းကေတာ႕ မိမိ၏ လက္ေတြကို မွန္မွန္ေဆးေၾကာဖို့ ပါပဲ။ ဆပ္ျပာ႐ိုး႐ိုးပဲသံုးပါ။ (Use Plain Soap) Plain Soap လို့ေခၚတဲ႕ ပိုးသတ္ေဆး မပါတဲ႕ ႐ိုး႐ိုးဆပ္ျပာကလည္း ပိုးမႊားေတြ ကို သတ္ပစ္ရာမွာ အတူတူပဲ အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈရွိပါတယ္။ ေရေႏြးကိုအသံုးျပဳပါ (Use Worm water) ဆပ္ျပာကိုေရေႏြးနဲ့ထိေတြ႔ေစျခင္းျဖင္႕ ဆပ္ျပာရဲ႔မ်က္ႏွာျပင္ေပၚက အစြမ္းထက္ တဲ႕ ဓာတုပစၥည္းေတြကပိုမိုလြယ္ကူစြာ ထြက္လာႏိုင္တယ္လို့ဆိုပါတယ္။

အခ်ိန္ယူပါ(take your time)

လက္ေကာက္ဝတ္၊ လက္ေခ်ာင္း ေတြအၾကား လက္သည္းေတြေအာက္ကို ၁၅ စကၠန့္က စကၠန့္ ၃၀ အထိပြတ္တိုက္ ေဆးေၾကာေပးပါ။ Happy Birthday လို့ စိတ္ထဲက ၂ ခါေလာက္ဆိုၿပီး ေဆး ေၾကာရင္ အခ်ိန္လံုေလာက္ပါၿပီ။

ပူေႏြးတဲ႕အရည္ကိုေသာက္ပါ

တုပ္ေကြးရာသီမွာေရေႏြးၾကမ္းပူပူ ေလးေသာက္ပါ။ ကာဒစ္(ဖ္)ယူနီဗာစီတီ ရဲ႔သုေတသနျပဳခ်က္အသစ္အရ ေရေႏြးပူပူ သို့မဟုတ္ေရေႏြးၾကမ္းေသာက္ရင္ တုပ္ ေကြးေဝဒနာေတြခံစားရတာကို သက္သာ ေစပါတယ္။ ေရေႏြးပူပူေသက္ရင္ပဲ လည္ ေခ်ာင္းနာ၊ ေခ်ာင္းဆိုးစတာေတြအကုန္ သက္သာတယ္လို့ဆိုပါတယ္။ ပေရာ္ဖက္ Ronald က ပူေႏြးတဲ႕အရည္က လည္ ေခ်ာင္းထဲက အရည္ေတြကိုထြက္လာေစ ၿပီး ေရာင္ရမ္းေနတဲ႕လည္ေခ်ာင္းကို သက္သာေစပါတယ္လို့ဆိုပါတယ္။ စပ္တဲ႕အစားအေသာက္ေတြ၊ ဆြပ္ ျပဳတ္ပူပူေလးကလည္း အလားတူေကာင္း မြန္တဲ႕အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြရွိေၾကာင္း ပါခင္ဗ်ာ။

ေဒါက္တာ ေဇာ္သန္း

Read More

စြဲလမ္းမႈျပႆနာ (Dependence)

စြဲလမ္းမႈ (Dependence) တြင္ ေကာင္းေသာ စြဲလမ္းမႈ၊ မေကာင္း ေသာ စြဲလမ္းမႈရွိသည္။ ဘာသာ တရားကို စြဲလမ္း စြာ လိုက္စား ျခင္းသည္ ေကာင္းေသာ စြဲလမ္းမႈျဖစ္သည္။ အရက္၊ ေဆးလိပ္၊ ကြမ္း၊ ေလာင္းကစား၊ မူးယစ္ေဆးဝါး စသည္တို့ျဖင္႕ စြဲလမ္းျခင္းသည္ မေကာင္း ေသာ စြဲလမ္းမႈဟုဆိုရေပမည္။

သို့ေသာ္ လူ့သဘာဝသည္ မေကာင္းမႈဘက္သို့ ေကာက္ေကာက္ပါေအာင္ လိုက္သြား တတ္ၾကသည္။ မေကာင္းေသာ စြဲလမ္းမႈ ေၾကာင္႕ မေကာင္းေသာဘဝအေျခအေန သို့ ေရာက္သြားၾကသည္။ စြဲလမ္းျခင္းမွာ စိတ္ေၾကာင္႕သာျဖစ္သည္။ ထို့ေၾကာင္႕ စြဲလမ္းမႈကို ကုသရန္ စိတ္ေရာဂါကု ေဆး႐ံု၊ ေဆးခန္းမ်ားေပၚေပါက္လာခဲ႕ရ သည္။

ေဆးဝါးကိုလည္း စြဲလမ္းသူမ်ားရွိ သည္။ အခ်ိဳ႔ေဆးဝါးမ်ား၊ ဥပမာ- Diazepam စေသာ အိပ္ေဆးမ်ားသည္ တာရွည္သံုးစြဲေသာအခါ မေသာက္ရလွ်င္ အိပ္မေပ်ာ္ေသာ စြဲလမ္းမႈျဖစ္လာေတာ႕ သည္။ ထို့ေၾကာင္႕ စြဲလမ္းမႈကိုျပဳျပင္ကုသ ရန္နည္းလမ္းမ်ား ရွာေဖြကုသၾကသည္။ မနက္မိုးလင္းသည္ႏွင္႕ ေခါင္းကိုက္သည္၊ ဇက္ေလးသည္။ ခႏၶာကိုယ္ကိုက္ခဲသည္ဟု ယူဆ၍၊ စိတ္မွစြဲလမ္းေနသျဖင္႕ ေသာက္ ေနက် ေဆးတစ္ျပားေသာက္လိုက္ရမွ ေနသာထိုင္သာရွိသြားသည္ဟု ထင္ေန တတ္ၿပီး ေဆးကို စြဲၿမဲစြာ ေသာက္ၾက သည္။ မည္သည္႕ေဆးဝါးမဆို Side efect ဆိုေသာ ဆိုးက်ိဳးအႏၲရာယ္အနည္း အမ်ားႏွင္႕ မလြတ္ကင္းေပ။ သို့ေသာ္ ငါ၊ ဒီေန့ေဆးမေသာက္ရေသးဟူေသာစိတ္ျဖင္႕ ေဆးမေသာက္ရလွ်င္ ေနမေကာင္းသလို ခံစားေနရတတ္သည္။

ေဆးကို စြဲၿမဲစြာေသာက္ေနလွ်င္ အႏၲရာယ္ရွိႏိုင္ေသာေၾကာင္႕ ေဆးဝါးကုသ သူမွလည္းေကာင္း၊ မိသားစုဝင္မ်ားမွ လည္းေကာင္း ေရာဂါမရွိဘဲ ေဆးကိုစြဲလမ္း စြာ ေသာက္ေနသူအတြက္ တားဆီးသတိ ေပး၍ မရေသာအခါ အျခားနည္းလမ္းမ်ား ရွာေဖြ၍ ကုသေပးၾကသည္။ ထိုအခါ Placebo ေခၚေသာ ေသာက္ေနက် ေဆးဝါးႏွင္႕ အလားတူပံုသ႑ာန္တူ ေဆးဝါးမ်ား ေပၚေပါက္လာသည္။ Placebo ေဆးမ်ားသည္ အျခားေဆးတစ္ခုႏွင္႕ အလားတူပံုသÌာန္၊ အရသာတူေအာင္ ဖန္တီးထားေသာ္လည္း မည္သည္႕ အဆိပ္ အေတာက္မွ်မပါရွိ၊ လူကို အက်ိဳးယုတ္ ေစေသာ ပစၥည္းမ်ား ထည္႕သြင္းေဖာ္စပ္ ထားျခင္းမရွိေသာ ေဆးအတုျဖစ္သည္။ ေန့စဥ္ေဆးဝါးစြဲလမ္းစြာေသာက္သူအား ေဆးေသာက္ခ်င္လာသည္႕အခါ Placebo ေဆးကိုတိုက္သည္။ ေဆးေသာက္သူက ငါေတာ႕ ဒီေန့ေသာက္ေနက် ေဆးေသာက္ ရၿပီ၊ ေနေကာင္းသြားၿပီဟု ယူဆ၍ သက္ ေသာင္႕သက္သာျဖစ္သြားေစသည္။

Placebo ေဆးဝါးမ်ားသည္ သံုးစြဲသူ ကို အႏၲရာယ္မရွိေစေသာ သံုးစြဲသူ၏ေဆး ေသာက္လိုစိတ္ကို လွည္႕စားထားေသာ တုပေဆးဝါးမ်ားသာျဖစ္သည္။ မည္သည္႕ အာနိသင္မွ မရွိေပ။ Placebo= (A harm less substances given as medicine) ျဖစ္သည္။ မည္သည္႕ေဆးဝါးစြဲလမ္းမႈမဆို ေငြ ကုန္က်မ်ားစြာျဖင္႕ ကုသရျခင္းေၾကာင္႕ မလိုလားအပ္ေသာကိစၥမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ ေနၾကရသည္။ သို့ျဖစ္၍ စြဲလမးမႈမ်ားကို ေဆးဝါးမသံုးစြဲရဘဲ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ အျခားနည္းလမ္းမ်ားျဖင္႕ က်င္႕ႀကံေနထိုင္ သြားသင္႕ပါေၾကာင္း အႀကံေပးေရးသား လိုက္ရေပသည္။

ေက်ာ္စိုးေနာင္

Read More

အသက္ႀကီးသူမ်ားအတြက္ အစာ(၅)မ်ိဳး

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ အစာ(၅)မ်ိဳး သည္ အစာ မ်ားမ်ားစား တတ္သူမ်ား အစာမ ေလ်ာ့ဘဲ ေနာက္ဆက္ တြဲဆိုး က်ိဳးမ်ားကို အေတာ္အတန္ကာကြယ္ေလ်ာ့ခ်ရန္ သင့္ ေလ်ာ္ေသာ အစာမ်ားျဖစ္သည္။

(၁) င႐ုတ္သီး

မိမိစားမည့္အစားအစာတြင္ အစပ္ ပါဝင္ျခင္းသည္ ထိုအစားတြင္ပါဝင္ေသာ အဆီဓာတ္စုပ္ယူမႈကိုေလ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ သည္။ င႐ုတ္သီးစပ္စပ္စားျခင္းသည္ ေသြး တြင္းကိုလက္စေရာဓာတ္ကို ေလ်ာ့ခ်၍ ဓာတ္တိုးမႈကိုဆန့္က်င္ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရ သည္။

(၂) လိေမၼာ္ရည္

လိေမၼာ္ရည္တြင္ႏွလံုးကိုထိခိုက္ေစ မည့္အဆီႏွင့္ ကယ္လိုရီတို့ကိုေလ်ာ့ခ်ေပး ႏိုင္ေသာ ဓာတ္တိုးဆန့္က်င္သည့္ဂုဏ္သ တၱိရွိသည္။ အဆီႏွင့္ကယ္လိုရီမ်ားေသာ အစာကို စားထားေသာ္လည္း လိေမၼာ္ ရည္တစ္ဖန္ခြက္ေသာက္ပါက ゞင္းတို့၏ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ေလ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ သည္။ ေဈးကြက္တြင္ရေသာလိေမၼာ္ရည္ ပုလင္းမ်ား၏ မိမိဘာသာသဘာဝအသီး ကို ညႇစ္လို့ေသာက္သံုးျခင္းက ပိုအက်ိဳး မ်ားေစမည္ျဖစ္သည္။

(၃) ရွာလကာရည္

ယင္းဖန္ခြက္ထဲသို့ထည့္၍လည္း ေကာင္း၊ အသုပ္တြင္ဆမ္း၍လည္းေကာင္း စားသံုးႏိုင္ေသာရွာလကာရည္သည္ စား ပြဲတင္ဇြန္းတစ္ဇြန္းခန့္မွ်ႏွင့္ ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္ကို ႐ုတ္တရက္တိုးတက္ ျခင္းမွ ေလ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရ သည္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိသူမ်ားအတြက္ အ ထူးသင့္ေလ်ာ္လွေပသည္။

(၄) သစ္သီးဝလံမ်ား

အစာစားၿပီးတိုင္းသစ္သီးတစ္မ်ိဳးမ်ိဳး ကိုစားၿပီးပါက ၄င္းအစာမ်ားတြင္ပါဝင္ သည့္ အဆီမ်ားဆုပ္ယူမႈကို ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ သည္။ အဆီမ်ားကခႏၶာကိုယ္ကိုဒုကၡေပး ေသာကိုလက္စေရာထုတ္လုပ္မႈကိုပါ ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္သည္။ ထို့ေၾကာင့္အစာစားၿပွီး ဓာတ္တိုးဆန့္က်င္မႈျမင့္မားသည့္ စေတာ္ ဘယ္ရီ၊ စပ်စ္သီး၊ သခြားေမႊးအစ ရွိသည္ တို့ကိုစားသင့္သည္။

(၅) ဝိုင္

ဝိုင္တြင္ပါဝင္ေသာဓာတ္တိုးဆန့္က်င္ ႏိုင္စြမ္းသည္လည္း အစာတြင္းရွိအဆီ ဓာတ္ကိုေလ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္သည္။ ထို့ေၾကာင့္ ဝိုင္နီကိုဟင္းထည့္ခ်က္ဟလည္းေကာင္း၊ အစာမစားမီ(သို့)စားၿပီး တစ္ဖန္ခြက္ ေသာက္စလည္းေကာင္း သံုးေဆာင္သင့္ သည္။ သို့ေသာ္တစ္ဖန္ခြက္သည္သာခႏၶာ ကိုယ္အတြက္အေကာင္းဆံုးျဖစ္သည္။

Read More

အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ မိန္းမပီသတာ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ

ကြ်န္မမွာလဲ ရာသီမမွန္တဲ့ ျပႆနာ ရွိပါတယ္။ ရာသီစလာတဲ့ အရြယ္ ကတည္းက ခုထိမမွန္တာပါ။ အခုအသက္က ၂ဝ ပါ။ အရင္တုန္းက အေတာ္ေလး ပိန္ပါတယ္။ ခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ ဝခ်င္လို႕ အစားေတြစား ေလ့က်င့္ခန္းေတြလုပ္နဲ႔ ဝလာတယ္။ ေသြးအားကေတာ့ နည္းပါတယ္။ ပံုမွန္ ၉ဝ-၆ဝ ပဲရွိပါတယ္။ Folic acid ပါတဲ့ Vifron အားေဆးလဲ ေသာက္ပါတယ္။
ရာသီ မမွန္တာကေတာ့ တစ္ခါတေလ ၃ လေလာက္အထိၾကာ တတ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္မွာလဲ အာရွေတာ္ဝင္မွာ တစ္ခါ သြားျပပါတယ္။ OG က ဓါတ္မွန္ေတြ ရိုက္ခိုင္းပါတယ္။ ေသြးလဲစစ္ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စစ္ေဆးတာ ေဆြးေႏြးတာ အခ်ိန္ နည္းနည္းပဲ ေပးပါတယ္။ Polycystic Ovarian Syndrome အဲဒါနဲ႕ပါတ္သက္တာ စစ္ရဲ႕လားလဲ မသိပါဘူး။ က်ားေဟာ္မုန္းနဲ႔ ပါတ္သက္တာလဲ စစ္ရဲ႕လား မသိဘူး။ အဲဒါနဲ႕ ေနာက္တခါ ေဆးခန္း မျပျဖစ္ေတာ့ပါဘူး။ ၾကားဖူးတာက လည္ပင္းက သိုင္းရြိဳက္အၾကိတ္ ေၾကာင့္လဲ ျဖစ္တတ္တယ္ဆို ဟုတ္လားဆရာ။ သိုင္းရြိဳက္အၾကိတ္နဲ႕ မိန္းကေလး ရာသီလာတာ ဆက္စပ္မႈ ရွိရင္လဲ ပိုစ့္တစ္ခု တင္ေပးရင္ ဝမ္းသာမွာပါဆရာ။

Polycystic ovary syndrome (PCOS) ဆိုတာ အပ်ိဳေပါက္ကေန ေသြးဆံုးအရြယ္အထိ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာ ၅-၁ဝ% ရွိႏိုင္တယ္။ ကေလးမရႏိုင္ျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းရင္းေတြထဲမွာ ထိပ္ကျဖစ္တတ္။ အဝလြန္သူ၊ မ်ိဳးဥမထြက္သူ၊ ရာသီ နည္းသူ- မမွန္သူ-မလာသူ။ ေနာက္ျပီး၊ ေယာက္်ားနဲ႔ ဆင္တူတဲ့ လကၡဏာေတြျဖစ္တဲ့ ဝက္ျခံေပါက္၊ မ်က္ႏွာ အဆီျပန္ဆိုတာေတြက Androgen က်ားေဟာ္မုန္း သတၲိကဲတဲ့ သေကၤတေတြရွိသူ။

မၾကာမၾကာေတြ႔ရတတ္တဲ့ မ်ိဳးဥအိမ္အလံုးေခၚတဲ့ Ovarian cyst ျဖစ္တိုင္းလည္း PCOS မဟုတ္သလို PCOS ရွိတိုင္းလဲ မ်ိဳးဥအိမ္ၾကီးေနတာ ျဖစ္ခ်င္မွျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ ရာသီနည္းတိုင္း၊ မမွန္တိုင္း၊ အဝမလြန္-အလြန္ မပိန္ရင္၊ ဒီေရာဂါမ်ိဳး မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ကေလးဖြါးဘူးရင္လဲ ျဖစ္ဘို႔ နည္းတယ္။ မိန္းမပီသသူေတြ စိုးရိမ္စရာမလိုပါ။ မ-လိုလို၊ က်ား-လိုလိုဆိုရင္ လိုတယ္။ စိတ္က “ေယာက္်ားမိန္း” ျဖစ္ေနတာထက္ ရုပ္က ျဖစ္ေနရင္ စစ္ဘို႔လိုတယ္။ ဝက္ျခံထူ၊ အေမႊးၾကမ္း၊ ႏွဳတ္ခမ္းေမႊးေရးေရး ဆိုတာမ်ိဳး ေျပာတာပါ။

Amenorrhea ရာသီမလာျခင္းရဲ႕အေၾကာင္းရင္းဟာ (၁) Hypothalamic-pituitary-ovarian axis ဖိုခေနာက္ဆိုင္ အေၾကာင္းသံုးပါး၊ (၂) ေမြးလမ္းေၾကာင္းခႏၶာေဗဒ ပံုမွန္မဟုတ္လို႔နဲ႔ (၃) ဇီဝအလုပ္ မမွန္တာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ရပါတယ္။

Hypothalamic အေၾကာင္းရင္းဆိုတဲ့ထဲမွာ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာလဲ ပါတယ္။ Pituitary causes ဆိုတာကေတာ့ ႏို႔ထြက္ေစတဲ့ ေဟာ္မုန္း Prolaction သိပ္မ်ားေနရင္၊ ဒါမွမဟုတ္ Pituitary ကင္ဆာ၊ အမွန္က ဦးေႏွာက္ကင္ဆာပါဘဲ။ သူ႔ကို ဓါတ္ကင္မိလို႔ေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Ovarian မ်ိဳးဥအိမ္ အေၾကာင္းခံထဲမွာ Hyperandrogenemia ေခၚတဲ့ က်ားေဟာ္မုန္းေတြ သိပ္မ်ားေနရင္၊ ဓါတ္ကင္ရရင္၊ ကင္ဆာေဆး ေသာက္ရရင္ ျဖစ္တယ္။

အမ်ိဳးသမီး ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွာ ျပႆနာတခုခု ရွိတာရဲ႕ ဥပမာကေတာ့ သားအိမ္အတြင္းမယ္ တြယ္ကပ္မႈေတြ ျဖစ္ေနတာ၊ Imperforate hyman အပ်ိဳေျမွး လံုးဝပိတ္ေနတာနဲ႔ Vaginal septum ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွာ အကန္႔ ပါေနတာေတြ ပါတယ္။

အပ်ိဳေျမွး လံုးဝပိတ္ေနတာမ်ိဳးက မိန္ကေလးတေယာက္ အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ လြန္တာေတာင္ ရာသီပန္း မပြင့္ေသးတာမ်ိဳး။ အသက္ ၁၄-၁၅ ႏွစ္အထိ ရာသီမလာရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။ မသိဘဲ ၾကာသြားလို႔ ဗိုက္ကေလးက ေဖါင္းေဖါင္းလာ၊ မေအက ရာသီအေၾကာင္းေမး၊ မလာေသးဘူးေျပာေတာ့ တမ်ိဳးထင္။ ကံဆိုးရင္ အရိုက္ခံရ။ ႏွိပ္စက္ျပီး ပုလိပ္စစ္စစ္ခံရမယ္။ ေနာက္ဆံုးမွ က်န္းမာေရး အသိရွိသူေတြ ေစာင္မလို႔ ဆရာဝန္လာျပတယ္။ အပ်ိဳေျမွးမွာ ထံုေဆးေလးထိုး၊ ခြဲစိတ္ဒါးနဲ႔ ေဒါင္လိုက္တခ်က္ ကန္႔လန္႔တခ်က္ ခြဲေပးလိုက္တာနဲ႔၊ လားလား ႕႕႕ အမဲ-အညိဳ၊ ေနာက္ နီညိဳညိဳ-အနီ ရာသီေသြး ေဟာင္းေတြ ဒလေဟာ ဆင္းလာတာ၊ ဒီလိုေဝဒနာမ်ိဳး ႏွစ္ခါမက လုပ္ေပးရဘူးတယ္။

ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွာ ေမြးရာပါ အကန္႔ရွိေနတာကို ခပ္ရွားရွား ေတြ႔ဘူးတယ္။ ပါေမာကၡ-မမေတြက ေဆးေက်ာင္းသားမ်ားကို သင္ၾကားဘို႔ ရွားတာမွန္သမွ် စုထားၾကရတယ္ မဟုတ္လား။ “အာစရိရ-ေက်းဇူး”၊ “ဂီလာန-ေက်းဇူး” အထူး မေမ့ပါ။

တျခား အေၾကာင္းရင္းေတြလဲ ရွိေသးတယ္။ “မီးယပ္ပိန္ မီးယပ္ေျခာက္”လို႔ အေခၚခံရသူမ်ိဳး။ ေမာ္ဒယ္ (ငါးေဖါင္ရိုးေျခာက္) သင္တန္းသူမ်ား။ နာတာရွည္ေရာဂါသည္၊ စိတ္ဖိစီးမႈခံစားေနရသူ၊ မူးယစ္ေဆးစြဲသူ၊ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာ မ်ားလြန္းသူ၊ ပဋိသေႏၶတားေဆးနဲ႔ အဆင္မေျပသူ ဆိုတာေတြ ျဖစ္တယ္။ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့သူေတြလဲ ပါတယ္။ (အီသီယိုးပီးယာ) နဲ႔ ျမန္မာဟာ အေၾကာင္းခံမွာ တမ်ိဳးစီေပမဲ့ အက်ိဳးေပးတူၾကတယ္။ ဂုဏ္မယူစရာေပါ့ဗ်ာ။

(သိုင္းရြိဳက္) ေရာဂါ
ရာသီမမွန္တာနဲ႔ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ သိပ္ေတာ့ မဆိုင္ပါလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လည္ပင္းၾကီး ေဟာ္မုန္းဓါတ္ လြန္ကဲေနသူမ်ိဳးမွာ ျပႆနာ ရွိပါတယ္။ လည္ပင္းက ျမင္သာေအာင္ ၾကီးခ်င္မွ ၾကီးေနလိမ့္မယ္။ ရင္တံုမယ္၊ ႏွလံုးခုန္ ျမန္မယ္။ အိမ္ေထာင္သည္ဆိုရင္ သူ႔ခင္ပြန္းကအရင္ ဇနီးသည္ မူေျပာင္းလာတာကို သတိေကာင္းေကာင္း ထားမိလာမယ္။ စိတ္တို-စိတ္ဆိုးတာ မ်ားျပီး၊ ဘာလုပ္လုပ္ ေဟာေဟာဒိုင္းဒိုင္း။ တက္ၾကြသလား မေမးနဲ႔၊ သူကခ်ည္း ေရွ႕က။ “ကြိဳင္”မွာက ညအိပ္ရင္ သူကသာ ပန္ကာ-ျပဴတင္း ဖြင့္အိပ္ခ်င္လိမ့္မယ္။ ပို အိုက္တတ္တာကိုး။

ဒီလိုျဖစ္လာရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။ Thyroid essay စစ္ေဆးလိမ့္မယ္။ မ်ားေနရင္ ေဆးေပးမယ္။ အရင္က စားေဆးသာရွိေပမဲ့ ခုေခတ္မွာ အဏုျမဴေဆးေၾကြးတာ ထိေရာက္ပါတယ္။ မေပ်ာက္ခင္ ရာသီေရာ ကုိယ္ဝန္ကိစၥေတြပါ မမွန္တာျဖစ္ေစတယ္။ တေလာက မိတ္ေဆြတဦးရဲ႕ ဇနီးကို ျမင္တာနဲ႔ သံသယရွိလို႔ ေဆးစစ္ခိုင္းရတယ္။ ဒိအရင္ ကိုယ္ဝန္က ဗိုက္ထဲမွာတင္ ကေလးအေသ Intra-uterine death (IUD) ျဖစ္လို႔ ကုေပးရေသးတယ္။ အခု အဏုျမဴေဆးပါတ္လည္လို႔ အေကာင္းပကတိ ျဖစ္ေနျပီ။ အသိေစာလို႔သာေပါ့။ မ်က္လံုးပါ လကၡဏာျပေနျပီ။ လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္းမ်ားေရာဂါဟာ ၾကာရင္ မ်က္လံုးျပဴးလာတယ္။

မွန္ၾကည့္ရင္ ကိုယ့္မ်က္လံုးကိုယ္ သတိထားၾကည့္ပါ။ “သမင္မ မ်က္လံုး” ထက္ ထူးျပီး၊ “ဇီးကြက္ မ်က္ျပဴး” ျဖစ္ေနသလား။

Dr. တင့္ေဆြ

Read More

.ေကာ္ဖီ ေသာက္လ်ွင္ ေခါင္းၾကည္၍ ဖ်တ္လတ္သည္ ဆိုျခင္းမွာ စိတ္လွည့္ စားမႈ သာျဖစ္သည္

ဘရစ္စတုိ ယူနီဗာစီတီမွ သုေတသန ျပဳလုပ္သူ မ်ားသည္ လူေပါင္း ၃၇၉ ေယာက္အား ၁၆ နာရီ ၾကာမွ် ေကာ္ဖီ ေသာက္သံုးျခင္းမွာ ေရွာင္ထား ခိုင္းၿပီး လူအခ်ိဳ႔အား ေကာ္ဖီ (ကေဖးေသာက္ေစျခင္း) လူအခ်ိဳ႔အား ေကာ္ဖီ မဟုတ္ေသာ ပလဲစီဘုိ (placebodummy drink) အား ေသာက္သံုး ေစၿပီး ေကာ္ဖီ ေသာက္သံုးျခင္း (ကဖင္းသံုးစြဲျခင္း) ၏ အာနိသင္အား စမ္းသပ္မႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ ၾကပါတယ္။ အဆိုပါ ေလ့လာခ်က္အား ႏ်ဴရိုဆိုက္ ကို ဖာမာေကာ္ေလာ္ဂ်ီ ဂ်ာနယ္တြင္ ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပ ထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
ေဒါက္တာ ပီတာေရာ္ဂ်ား(စ္) မွာ အဆိုပါေလ့လာမႈ၏ ဦးေဆာင္သူျဖစ္ၿပီး စိတ္ပညာ ဌာနမွ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ၏ ေလ့လာမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေျပာၾကားရတြင္

“ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေကာ္ဖီ ေသာက္သံုးတဲ့ အတြက္ အက်ိဳး ေက်းဇူး ေကာင္းေတြ ရရွိ တယ္ဆုိတာ မဟုတ္ မမွန္ပါဘူး၊ ေကာ္ဖီ ေသာက္သံုးတဲ့ အတြက္ ဖ်တ္လတ္မႈ alertness ရရွိ တာေတာ့ မွန္ပါတယ္။ ေကာ္ဖီက ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ပံုမုန္ ျပန္ျဖစ္ရံု သာစြမ္းေဆာင္ ႏိုင္ပါတယ္။

တစ္ခ်ိန္တည္း မွာပဲ ေကာ္ဖီေသာက္ျခင္းဟာ စိတ္ပူပန္မႈကို မ်ားျပား ေစၿပီး ေကာ္ဖီကို လိုတာထက္ ပိုမို ေသာက္သံုးေနျခင္း ျဖစ္တဲ့ tolerance ရတယ္ ဆိုၿပီး ေကာ္ဖီ ၅ ခြက္ ၆ ခြက္ ေသာက္သံုးျခင္း ကိုလည္း အႏၲရာယ္ အရွိဘူးလို႔ တြက္ဆ လို႔ ရပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရဲ႕ ေလ့လာမႈမွာ လူတစ္ဝက္ကို ေကာ္ဖီ လံုးဝ မေသာက္ေစျခင္း သို႔မဟုတ္ ေကာ္ဖီ အနည္းငယ္သာ ေသာက္သံုး ေစျခင္း ျပဳလုပ္ၿပီး က်န္တစ္ဝက္ကိုေတာ့ ေကာ္ဖီ အေတာ္မ်ားမ်ား ေသာက္သံုးေစ ခဲ့တာျဖစ္ ပါတယ္။ ေကာ္ဖီ မ်ားမ်ား ေသာက္ထားတဲ့ သူေတြကို ေနာက္ တစ္ေန႔ မွာ ေကာ္ဖီ မဟုတ္တဲ့ dummy drink ကို ေသာက္သံုးေစ ခဲ့ရာမွာ သူတို႔ဟာ ေနာက္ေန႔ မွာ ဖ်တ္လတ္မႈ ေလ်ာ့က်ေနၿပီး ေခါင္းပို ကိုက္တယ္ ဆိုတဲ့ သူေတြမွာ ေတာ့ အဆိုပါ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ အစရွိတာေတြ မရွိတာေတြ ေတြ႔ရွိပါတယ္။

အဆိုပါ အခ်က္အရ ေကာ္ဖီရဲ႕ ကဖင္းဓါတ္ဟာ ေကာ္ဖီေသာက္တဲ့ သူေတြကို ပံုမုန္သာ ျဖစ္ေစၿပီး ေကာ္ဖီေသာက္သံုး ရတဲ့ အတြက္ ပို၍ ဖ်တ္လတ္ျခင္း ေခါင္းကိုက္ျခင္း မကိုက္ျခင္း အစရွိတာေတြ နဲ႔ မသက္ဆိုင္္ေၾကာင္း ျပသျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေကာ္ဖီစစ္စစ္ (instant coffee) တစ္ခြက္မွာ ကဖင္းဓာတ္ 60-100mg ပါဝင္ၿပီး latte သို႔မဟုတ္ အက္စပရက္စို espresso မွာေတာ့ ကဖင္းဓာတ္ 90-200 mg ပါဝင္ပါတယ္။ 55mg ေခ်ာကလိတ္ဘား တစ္ေခ်ာင္းမွာ ကဖင္းဓာတ္ 40-50 ပါဝင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ တို႔ရဲ႕ ဗဟို အာရံုေၾကာစနစ္ ႀကီးတစ္ခု လံုးအေပၚမွာ ကဖင္းဓာတ္က လံႈ႕ေဆာ္အား တစ္ခု အျဖစ္လုပ္ေဆာင္ေပးၿပီး အက္ဒရီနယ္လင္ ေဟာ္မုန္း ကို ထြက္ရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးတဲ့ အတြက္ ေကာ္ဖီေသာက္ၿပီးရင္ လူေတြဟာ လန္းဆန္း တက္ၾကြ ဖ်တ္လတ္ လာတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို လူတိုင္းသိၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

အဆိုပါ အခ်က္ကို ညဆိုင္း အလုပ္သမားမ်ား ၊ နံနက္ ေစာေစာ အလုပ္ဝင္ရ ေသာ အလုပ္သမားမ်ား မွာေကာ္ဖီ ေသာက္ၿပီး လန္းဆန္း တယ္ဆိုတာ ေတြ႔ရပါတယ္ ။ တစ္ေန႔ ကို ေလးခြက္ ၊ ငါးခြက္ ေသာက္ျခင္းဟာ ေဘးဥပဒ္ ကင္းပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အမ်ိဳးသမီးေတြ အေနနဲ႔ေတာ့ တစ္ေန႔ကို ကဖင္းဓာတ္ 200mg ထက္ပို မေသာက္ သံုးသင့္ ဘူးလို႔ ဆိုထားပါတယ္

Read More